Industrieel ontwerper met 40 jaar ervaring over zitten
Als industrieel ontwerper houd ik me al 40 jaar bezig met het fenomeen zitten. Waarom zitten mensen zoals ze zitten en welke lering kun je daaruit trekken voor het ontwerp van stoelen en rolstoelen. Het is een fascinatie geworden die, door eigen onderzoek, opgeleverd heeft waar ik naar zocht: heldere en eenduidige uitgangspunten voor het ontwerpen van stoelen, fauteuils en rolstoelen. Er blijkt meer gemeen tussen mensen dan je in eerste instantie zou denken.
Naast houding speelt drukverdeling hierin een belangrijke rol. Ook op dit gebied heb ik het nodige onderzoek uitgevoerd en in 1995 een proefschrift over dit onderwerp verdedigd.
Natuurlijk Zitten
Vanaf de zomer van 2023 noem ik mijn visie Natuurlijk Zitten. Tegelijkertijd is een nieuwe website (natuurlijkzitten.nl) gepubliceerd met als doel een breed publiek bewuster te maken van zithouding, zitgedrag en mijn visie op zitten.
Onderzoek
In 1996 ben ik in eigen beheer gestart met een onderzoek naar criteria voor een goede individuele houdingsondersteuning met behulp van een multi-verstelbare passtoel. Dit onderzoek is samen met Jaap van Wijngaarden (arts) en Ton Tournier (fysiotherapeut) uitgevoerd. De unieke onderzoeksresultaten werden door bestaand onderzoek aan meer dan 60 proefpersonen bevestigd wanneer dezelfde definitie van houding wordt toegepast. Specifieke zithoudingen van mensen blijken meer gelijk dan je in eerste instantie zou verwachten. Voor rolstoelen heeft dat opgeleverd dat de anatomisch verantwoorde stabiele zithouding de basishouding in een rolstoel zou moeten zijn. De individuele voorkeurshouding die mensen idealiter aannemen bij het televisie kijken blijkt minder individueel dan de term zou vermoeden, als tenminste wordt voldaan aan de voorwaarde dat de rug gesteund wordt in zijn individuele curvatuur.
Uniek concept
Deze verrassende nieuwe inzichten en de manier waarop deze zijn verkregen met de passtoel zijn vertaald in een nieuw concept individueel instelbare rugondersteuning, toepasbaar in rolstoelen, autostoelen, vliegtuigstoelen en kantoorstoelen. Op dit concept is wereldwijd octrooi aangevraagd en verkregen. Het concept van de individueel verstelbare rugondersteuning is bijvoorbeeld toegepast in het rolstoelontwerp C-Rex.
Nieuwe benadering
In 2001 is mij door P-R Sella te Oldenzaal gevraagd software te ontwikkelen om drukmeetgegevens van zitting en rugleuning te analyseren en te interpreteren ten aanzien van drukverdeling. Dit is een belangrijk probleem in de dagelijkse praktijk van de revalidatie. Omdat de optimalisatie van de drukverdeling niet los gezien kan worden van de optimalisatie van de zithouding heeft de ontwikkeling van de software geleid tot een complete nieuwe benadering van de gevalsbehandeling: het SMS zitadvies. Deze benadering is in 2006 en 2007 in een samenwerkingsverband met het revalidatiecentrum het Roessingh in de praktijk getest. Uitgangspunt hierbij is de anatomisch verantwoorde stabiele zithouding.
Concrete oplossingen - Lewis
In deze periode ontstond gaandeweg de behoefte om naast het advies ook concrete oplossingen aan te kunnen bieden. Binnen P-R Sella is een project gestart om de individueel instelbare rugondersteuning uit de C-Rex rolstoel te optimaliseren voor toepassing in de meeste bestaande rolstoelen. Tegelijkertijd werd nagedacht om de inzichten met betrekking tot drukverdeling samen te brengen in een nieuw concept zitting, die ook het transferprobleem zou kunnen oplossen.
De resultaten van deze inspanningen zijn in 2012 gepresenteerd op de Support beurs te Utrecht door Lewis Seating Systems. Kijk op hun site voor de spectaculaire oplossingen.
De behoefte om alle nieuwe inzichten vast te leggen en te delen heeft in 2007 vorm gekregen in het boek Zo zit het! Over zitten, stoelen en rolstoelen, uitgegeven door Van Gorcum.
Meubels
Seven Days
Ondertussen is de opgedane kennis ook gebruikt bij het ontwikkelen van meubels. Van het eerste ontwerp, de Seven Days bank, zijn zo'n 50 exemplaren verkocht. De bank heeft, naast een perfecte zithouding, een unieke verstelling van de armleuningen, die vele gebruiksmogelijkheden biedt. Later volgde de Day by Day collectie: bank, fauteuil en tafel hebben hetzelfde zitcomfort. De bank heeft meer visueel volume.
Samen met Jaap van Wijngaarden is, op zijn initiatief geïnspireerd door de buismeubelen van Gispen, de DD collectie ontwikkeld. In deze ontwerpen worden de inzichten over het zitten bijna letterlijk toegepast: een functioneel commentaar op de ontwerpen vanGispen.
Those Were The Days
Nieuwe meubel ontwerpen zijn gevolgd, o.a. een fauteuil met een diagonaal vlechtwerk als zitting en rugleuning en een echte comfortabele fauteuil Those Were TheDays.
Het laatste ontwerp betreft een buitenbank voor de jachthaven van Numansdorp, uitgevoerd in hout dat 50 jaar dienst heeft gedaan als steiger en nu is teruggekeerd in de vorm van 5 banken.